• A finais de 1995 faise público por parte da Xunta de Galicia o proxecto para a construcción do Encoro do Umia alegando a súa necesidade e urxencia para abastecer de auga á Comarca do Salnés e para evita-las enchentes do río Umia ó seu paso por Caldas.

• Desde o primeiro momento os veciños denuncian o fraude, xa que é de coñecemento público que o Salnés non ten esa necesidade urxente de auga e que esa non é máis que unha excusa para xustificar un APROVEITAMENTO HIDROELÉCTRICO DO RÍO.

• A excusa das enchentes do río tampouco é certa, xa que é o propio anteproxecto o que descarta esa posiblidade, afirmando que as enchentes producense pola confluencia nos ríos Chaín, Follente e Bermaña.

• A Xunta alegou a necesidade urxente de auga para o Salnés porque só iso permitía declarar a obra de UTILIDADE PÚBLICA e URXENTE OCUPACIÓN, xa que o aproveitamento hidroeléctrico é claramente unha utilidade PRIVADA.

• Publicado o anteproxecto a efectos de alegacións constitúese a Coordinadora Anti-Encoro de Caldas de Reis, Cuntis e Moraña, integrada por unha Plataforma de cada Concello.

• O proxecto é un fraude. Que é para aproveitamento hidroeléctrico e se está a utilizar o abastecemento de auga e as enchentes do río como excusa.
• Que o encoro, ademáis do dano irreversible no patrimonio natural e cultural da Comarca, arruinaría o potencial turístico dos tres Concellos afectados, encamiñado ó turismo termal e de natureza, para o que contan coa riqueza natural das augas quentes e da súa paisaxe.



• Que non se fixeron estudios sobre a posible incidencia do encoro nas augas quentes.
• Que o anteproxecto presenta gravísimas deficiencias nos aspectos xeolóxico e xeotécnico (existen informes acreditativos destes extremos), o que representa unha ameaza para a vida dos veciños, debido ás fallas do terreo, inadecuado para unha obra destas características (alta permeabilidade).
• Que o ESTUDIO DE IMPACTO AMBIENTAL é unha copia dun realizado para outro encoro. A fauna e flora que se describen, pertence ó Sur Peninsular, e incluso figuran topónimos da provincia de Huelva (Puebla de Guzmán, río Guadiana, etc.)
• Que no anteproxecto afirmase que a Ponte do Areal, que quedaría anegada polo encoro, é de "principios de século, cando en realidade data de 1834.

• Do Dr. En Bioloxía da Universidade de Santiago, D. Marcos González González, sobre as irregularidades do estudio de impacto ambiental presentado pola Xunta e o perigo que supón o encoro para as especies que habitan no río e no seu entorno.
• Da Delegación en Pontevedra da Consellería de Agricultura da Xunta de Galicia sobre o estudio de impacto ambiental no que se descalifica de maneira rotunda o citado Estudio.
• Do catedrático de Edafoloxía, D. Francisco Díaz Fierros e o Enxeñeiro Hidrólogo D. Manuel Álvarez Enjo, no que se afirma:

- A situación de pleno abastecemento de auga na Comarca do Salnés.

- Que o encoro non solucionará os problemas das enchentes do río.

- Que o deseño do encoro é para xeneración de enerxía eléctrica.

• Resolución do VALEDOR DO POBO, co asesoramento da Facultade de Bioloxía da Universidade de Santiago, na que se ratifican as denuncias da Coordinadora sobre as deficiencias do Estudio de Impacto Ambiental.
• Informes dos Dres. D. Rafael Araujo Armero do CSIC; Mark Young, da Universidade Escocesa de Aberdeen e Gerard-Bahuer, da Universidade alemana de Friburgo, alertando sobre o perigo que representa o encoro para a especie en perigo de extinción, coñecida vulgarmente como "madreperla" de auga doce, ou mexilón de río (margaritifera), existente no río Umia e protexida pola Directiva Hábitats, incorporada ó Dereito español mediante R.D. en 1995. Esta especie nin siquera figura no Estudio presentado pola Xunta. Presentouse denuncia no SEPRONA para que abrira unha investigación sobre os previsibles danos, contestándonos que non tiñan técnicos para realizar a investigación e que trasladaban a denuncia á Consellería de Medio Ambiente.



• Informe do Dr. en Enxeñería D. Enrique Orche García, da Universidade de Vigo, alertando sobre as gravísimas deficiencias técnicas que presenta o anteproxecto e que poden poñer en perigo á poboación.
• Informe do Arquitecto D. Pedro De Llano, no que se afirma que como mínimo a Ponte do Areal, que no anteproxecto datase como de "principios de siglo", é de 1834. Faise a denuncia perante a Delegación da Consellería de Cultura. Non hai máis noticias.
• Informe con data 5/1/00, do Enxeneiro D. Julio Martín Herrero, especialista en Enxenería do Medioambente, de Universidade de Vigo, onde aclara e advierte dos efectos negativos do encoro sobre as inundacións na vila. Neste informe non só se advirte que non paliaría os efectos das inundación, senon que agravaría seriamente o problema, debido as características da vexetación dos márxenes (bosque de ribera), que sempre actuará coma unha esponxa, amortiguando e diluindo no tempo os efectos das chuvias torrenciais. Según o autor, a tendencia actual nas zoas susceptibles de inundacións suxire evitar muros, construcción e urbanizacións "duras" do entorno dos cauces, e recomenda a potenciación de amplas extensión de vexetación de ribeira.

• Presentamos recursos contenciosos contra o Decreto da Xunta de urxente ocupación para a construcción do encoro, nos que xa hai Sentencias -7 de abril- que declararon ilegal a ocupación de terreos por falta de motivación ó non xustificar a Xunta a necesidade urxente de auga e anulando as Resolucións de Augas de Galicia sobre a expropiación de terreos.
• Tamén presentamos outro recursos contra o segundo Decreto da Xunta de 23 de abril de 1999, polo que declaraban a utilidade pública e a urxente ocupación dos terreos para a instalación das centrais hidroeléctricas, adxudicadas a Cortizo, S.L. Coa interposición deste recurso solicitamos a suspensión cautelar da expropiación de terreos por entender que se a presa non era urxente tampouco podía ser urxente o aproveitamento hidroeléctrico, que é unha obra accesoria da presa.
• O 9 de xuño solicitouse ó Tribunal a execución provisional das Sentencias do 7 de abril pedindo que se devolveran os terreos ós propietarios en tanto non se pronuncie o Tribunal Supremo, para evita-lo anegamento das terras. A Xunta e Cortizo presentaron recurso de súplica contra esta petición de execución provisional.
• O 14 de xullo seguiente o Tribunal acorduou suspender cautelarmente o Decreto sobre aproveitamento hidroeléctrico, sen impoñer ningunha fianza á Coordinadora.
• O 25 de outubro o Tribunal dicta un Auto accedendo á execución provisional solicitada polo noso avogado e desestimando tódalas alegacións da Xunta e de Cortizo, calificando os motivos da impugnación como "impertinentes" e "gratuitos" e rexeitando de novo a imposición de fianza ós veciños. Con esta decisión do Tribunal, a Xunta non pode anega-las terras. Só podería rematar o encoro se o Supremo modificase a decisión do Tribunal galego, pero en calquera caso teñen que esperar a ese último pronunciamento.

• Temos admitida a trámite unha queixa no Parlamento Europeo, pendente de resolver desde xuño de 1998
• Ademáis das medidas xudiciais, ó longo destes máis de catro anos convocamos diversas manifestacións en Caldas, Santiago e Pontevedra, xuntando a máis de 10.000 persoas, e dirixíndonos a tódalas institucións e colectivos para dar a coñecer o problema, así como todo tipo de accións e propestas para evitar a ocupación ilegal das terras, o que motivou multitude de denuncias e unha gravísima carga policial en Caldas de Reis en 1997, con varios veciños feridos e con retencións e detencións como as de Grixó (Moraña) con motivo do intento de ocupación de fincas en xullo de 1999.



• O día 27 de marzo de 2000, o amigo Xosé Cuiña Crespo compareceu diante do Parlamento de Galicia para dicir cousas tales coma:

- O encoro é para abastecemento de auga e para evitar as inundacións en Caldas
- O impacto ambiental das obras é nulo
- A sentencia que ordena a devolución dos terreos só afecta a 23 fincas
- A Xunta sa abonou 1.060 fincas das 2.275 que resultan afectadas polo encoro

Para calquera de estas "afirmacións" existen probas suficientes para desmentilas e comprobar novamente que este Sr. minte reiteradamente.

• A Coordinadora conta sempre coa axuda indispensable do avogado D. José Luis Aranda, ó que merece unha mención especial de agradecemento polo seu apoio máis alá do profesional. Tamén agradecense as axudas de outras persoas e colectivos que de maneira determinante participaron na loita:

- D. Marcos González, da Universidade de Santiago.

- D. Julio Martín e D. Enrique Orche, da Universidade de Vigo.

- Ós integrantes de ADEGA e outros grupos ecoloxistas.

- Asociacións e Coordinadoras, pola súa solidariedade: Anti-Empacadora de Vilaboa, Asociación para a defensa da Ría de Pontevedra, Irmandade Moncho Valcarce e COAGRET.

- Deputados e deputadas do BNG e do PSOE que se identificaron co problema.

- A tódolos cidadáns que participaron nas mobilizacións e actos de protesta para que cesara este abuso de autoridade e o río Umia e o seu entorno non fosen destruídos por un interés empresarial privado.

VOLTAR